Dostępność cyfrowa – najważniejsze zasady
Dostępność cyfrowa to sposób projektowania stron internetowych, dokumentów i aplikacji. Dzięki niej z rozwiązań cyfrowych mogą korzystać wszyscy użytkownicy, również osoby z niepełnosprawnościami.
Współczesny świat coraz bardziej opiera się na rozwiązaniach cyfrowych. Korzystamy ze stron internetowych, aplikacji mobilnych, dokumentów elektronicznych, platform zakupowych oraz usług administracji publicznej. Dlatego tak ważne jest zapewnienie dostępności cyfrowej. To właśnie ona sprawia, że technologie stają się przyjazne i wygodne dla wszystkich. Nie ma przy tym znaczenia wiek, sprawność ani sposób korzystania z Internetu.
Co to jest dostępność cyfrowa?
Dostępność cyfrowa oznacza projektowanie i tworzenie stron internetowych, aplikacji mobilnych oraz treści cyfrowych w taki sposób, aby mogła z nich wygodnie korzystać jak największa liczba odbiorców. Dotyczy to również osób z różnymi niepełnosprawnościami.
Takie rozwiązania wspierają przede wszystkim:
- osoby niewidome i słabowidzące,
- osoby głuche i słabosłyszące,
- osoby z ograniczeniami ruchowymi,
- osoby z trudnościami poznawczymi.
Warto jednak pamiętać, że dostępność cyfrowa nie dotyczy wyłącznie osób z orzeczoną niepełnosprawnością. Korzystają z niej także:
- seniorzy, którzy potrzebują większego kontrastu lub prostszego układu strony,
- osoby czasowo ograniczone zdrowotnie, na przykład po zabiegu operacyjnym,
- użytkownicy urządzeń mobilnych korzystający z Internetu w trudnych warunkach, na przykład przy silnym nasłonecznieniu lub w hałaśliwym otoczeniu.
Przykłady dostępności cyfrowej
Dostępność cyfrowa najczęściej kojarzy się z osobami z niepełnosprawnościami. W praktyce przynosi jednak korzyści wszystkim użytkownikom. Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy produkt został zaprojektowany z myślą o różnych potrzebach odbiorców.
Do najpopularniejszych rozwiązań należą:
- napisy do filmów, które pomagają osobom niesłyszącym. Jednocześnie są przydatne użytkownikom oglądającym materiały bez dźwięku,
- odpowiedni kontrast tekstu i tła, który poprawia czytelność oraz komfort korzystania ze strony,
- możliwość obsługi serwisu za pomocą klawiatury lub głosu. Dzięki temu osoby z ograniczeniami ruchowymi mogą wygodniej korzystać z witryny,
- prosta i intuicyjna nawigacja, która pozwala szybko odnaleźć potrzebne informacje,
- teksty alternatywne opisujące zdjęcia i grafiki dla technologii wspomagających,
- transkrypcje oraz audiodeskrypcje, które zwiększają dostępność materiałów audio i wideo.
Podstawa prawna dostępności cyfrowej
W Polsce podstawowym aktem regulującym ten obszar jest Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Wdraża ona wymagania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102.
Przepisy zobowiązują podmioty publiczne do zapewnienia dostępności stron internetowych oraz aplikacji mobilnych zgodnie z obowiązującymi standardami. Dotyczy to między innymi urzędów, jednostek samorządu terytorialnego, szkół, uczelni publicznych oraz instytucji kultury.
Ponadto od 28 czerwca 2025 roku obowiązują przepisy wynikające z Europejskiego Aktu o Dostępności (European Accessibility Act – EAA). Rozszerzają one wymagania dotyczące dostępności na wybrane produkty i usługi oferowane przez sektor prywatny.
Cztery podstawowe zasady dostępności cyfrowej
Dostępność cyfrowa opiera się na międzynarodowych wytycznych WCAG (Web Content Accessibility Guidelines). Zgodnie z nimi rozwiązania cyfrowe powinny spełniać cztery podstawowe zasady.
Postrzegalność
Informacje oraz elementy interfejsu powinny być przedstawione w sposób umożliwiający ich odbiór wszystkim użytkownikom. Pomagają w tym między innymi odpowiedni kontrast oraz teksty alternatywne.
Funkcjonalność
Wszystkie funkcje strony internetowej lub aplikacji powinny być dostępne różnymi metodami obsługi. Dotyczy to również korzystania z serwisu za pomocą klawiatury.
Zrozumiałość
Treści powinny być napisane prostym, czytelnym i zrozumiałym językiem. Dzięki temu odbiorcy szybciej odnajdują potrzebne informacje.
Kompatybilność
Strona internetowa lub aplikacja powinna poprawnie współpracować z różnymi urządzeniami oraz technologiami wspomagającymi. Należą do nich między innymi czytniki ekranu.
Podsumowanie
Dostępność cyfrowa to sposób projektowania i tworzenia rozwiązań internetowych, który umożliwia korzystanie z nich wszystkim użytkownikom. Nie ma przy tym znaczenia wiek, sprawność ani ewentualne ograniczenia. Dzięki wdrażaniu zasad dostępności Internet staje się bardziej przyjazny, użyteczny i otwarty dla każdego.